Van Powerpoint naar mind maps
Pascale Delchevalerie is zowel een verpleegster als een trainer bij AZG (Artsen Zonder Grenzen). Ze is geselecteerd om systematisch training te geven over kindervoeding en voedingscentra omwille van haar wetenschappelijke kennis en ervaring die ze on the field opgedaan heeft.
Ze wordt alom erkend als een top trainer die het onderwerp altijd goed structureert, voorbeelden geeft van waar ze over praat en de vragen van het publiek op een zinnige en beknopte manier.

Pascale heeft de eigenschap om haar publiek te kunnen boeien met haar stem, mimiek en onderwerp. Haar lessen bevatten hands-on demonstraties en workshops met medische aparatuur (salter scales, baby poppen, materiaal voor bloedtransfusie, ...).
AZG en e-learning
AZG nam de beslissing om een blended learning cursus aan te maken bovenop deze expertise. Het principe, ontwikkeld door Annick Filot, e-learning manager bij AZG Brussel, bestaat er in om een reeks online cases studies (die de verschillende types ondervoeding beschrijven) te plaatsen en korte theoretische inzichten in de feedback van de vragen te integreren.
De theoretische inzichten bestaan uit:
- Korte videofragmenten waarin Pascale toont hoe het materiaal aangewend dient te worden, de symptomen uitlegt, diagrammen met haar vinger tekent in het zand (zoals ter plaatse), ...
- screencasts, i.e. basis animaties met een statisch diagram en ook bewegingen van de muisaanwijzer die gesynchroniseerd worden met audio commentaar.
Dit statisch diagram moet verschillende dimensies integreren zodat het een betrouwbare basis vormt voor de animaties. Het moet:
- Visueel zijn;
- De diagnostische processen en volgorde van behandeling beschrijven;
- Treffend zijn in zijn eenvoud;
- Kernwoorden en afbeeldingen weergeven om de studenten te helpen begrijpen en onthouden;
- Powerpoint slide informatie hergebruiken waarbij de informatie die in de audiocommentaar aan bod komt achterwege gelaten wordt;
- Er niet uitzien als alle andere diagrammen, zodat elk diagram een eigen vorm heeft;
- Een samenvatting van de tekst zijn, zodat de student de audiocommentaar mentaal hoort wanneer hij/zij het examen voorbereidt;
- Snel aan te maken zijn (2 uur per diagram) en omwille van economische redenen géén hulp van een specialist vereisen.
De beperkingen van Powerpoint
Als lesgevers en trainers willen we vaak alles visueel voorstellen. Het probleem hierbij is dat we meestal niet beschikken over de nodige expertise om dit ook op een visueel aantrekkelijke manier voor te stellen. We zijn geen grafisch vormgevers of fotografen en software zoals Photoshop of Illustrator zijn véél te ingewikkeld voor ons.
Daarom wordt vaak gekozen voor Powerpoint. Met Powerpoint kunnen we:
- puntjes tekst oplijsten;
- pijlen en blokken tekenen;
- tekst met afbeeldingen combineren;
- eenvoudige diagrammen aanmaken.
Hieronder ziet u één van de Powerpoint slides die we als startpunt gebruikt hebben om mindmaps aan te maken.

Het grootste probleem van Powerpoint is dat deze software ons niet helpt om:
- ideeën te organiseren;
- de relevante illustratie te vinden;
- tekst met spraak te vervangen waarbij zinnen vervangen worden door kernwoorden of iconen.
Gebruik van mindmapping in e-learning
Hier komt mindmapping op de voorgrond. Met de mindmapping methodologie en een geschikte gratis software zoals Xmind kon Pascale ( welnu, natuurlijk hebben we haar in het begin een beetje geholpen) haar fantastische visuele creativiteit gebruiken om een basis Powerpoint presentatie om te vormen in een visueel aantrekkelijke en synthetische weergave van de kerninhoud.
Of u nu een klassikale lesactiviteit of een e-learningcursus voorbereidt, in beide gevallen zullen mindmaps u helpen om de inhoud goed te beschrijven en te ordenen en ook om het visuele aspect en de spraak evenwichtig te combineren.
In een e-learning cursus kunnen uw mindmaps:
- Dienen als achtergrond voor een basis muis+audio animatie of screencast;
- Aanklikbaar zijn in een hotspot test (u kan hierbij de kernwoorden verwijderen) met vragen zoals "Klik op het materiaal dat gebruikt wordt voor Darrow's solution";
- Aan het einde van de cursus verschijnen zonder audio om gebruikt te worden als een synthese om het examen voor te bereiden.
- Afgedrukt worden voor de student als een papieren samenvatting van de online cursus.
U kunt ook de studenten uitnodigen om hun eigen mindmaps te maken als een hands-on workshop en deze dan beschikbaar te maken via het leerplatform als een groepsopdracht.
Het gebruik van mindmaps in leerprocessen is enkel beperkt door uw eigen verbeeldingskracht.
© Thomas De Praetere, Dokeos, July 2009
